سـازاگرايـي   ابزارهاي شناختي   ســواد اطلاعـاتـي

يادگيري الکترونيکي وارد روند کلي آموزش عالی شده است و به تدريج به عنوان امتيازي اساسي شناخته مي شود. هم چنين توجه فزاينده اي به ضرورت تشخيص کمبودهاي ذاتي آموزش عالي که ناشي از اتکای بيش از حد به سخنراني  و جذب اطلاعات در نظام فعلي است، معطوف گشته است.

آموزش سنتي دانشگاهی با تالارهاي بزرگ سخنراني و آزمونهاي استاندارد عيني خود، شخصيتي صنعتي پيدا کرده است. سخنراني اساساً براي بهره مند شدن از اطلاعات است؛ نه براي تشويق به تفکر انتقادي يا حتي فهم ايده ها. مساله اصلي در آموزش دانشگاهی دسترسي به اطلاعات نيست. در حال حاضر دسترسي دانشجویان به اطلاعات بيشتر از حدي است که قادر به مديريت آن باشند. آنچه مورد نياز دانشجویان است و يادگيـري الکترونيـکي آن را ارائه مي کند، شيـوه هاي بهتـر بـراي پـردازش، دريـافت معني و خلق مجدد اطلاعات است. شيوه هاي انفعالي کنوني آموزش عالي براي انتقال اطلاعات، با توانايي هاي تعامل و سازاگرايانه يادگيري الکترونيکي در تضاد هستند.

تکرار يا شبيه سازي شيوه هاي چهره به چهره آموزش در کلاس درس دانشگاه، غير قابل توجيه به نظر مي رسند. شبيه سازي فعاليتهاي سنتي نه تنها موجب از بين رفتن فرصت بهبود تجربيات يادگيري مي شود، بلکه فقط در مقابل بهره گيري از ويژگي هاي عصر جديد يادگيري مقاومت مي کند.

آنچه مورد نياز دانشجویان است و يادگيـري الکترونيـکي آن را ارائه مي کند، شيـوه هاي بهتـر بـراي پـردازش، دريـافت معني و خلق مجدد اطلاعات است.

در مطالعه اي درباره کارکرد شناختي و پرسشگري، برتري آشکار کلمات مکتوب در يادگيري در سطح بالاتر، اثبات شده است. به نظر مي رسد چون دانشجويان زمان بيشتري براي تفکر، صراحت بيشتر و نظم بخشيدن به محتويات و مطالب دارند، اساتيد مي توانند پرسش هاي شناختي مکتوبي در سطح بالاتر مطرح نمايند.

از طرف ديگر، اجتماع غير همزمان در محيط های آموزش الکترونيکی دانشگاهی، ذاتاً شرايط تفکر (برسازي) و گفتگو (مشارکت) را فراهم مي کنند. چالش پيش روي استاد اين است که بداند چه زماني بايد روي هر کدام از اين دو تاکيد نمايد. در ابتداي تجربه يادگيري به منظور تثبيت حضور شناختي به ساختار و پشتيباني قابل توجهي نياز داريم. به گونه اي که دانشجويان تصور روشني از مسوليت هاي خود در ساختن معني داشته به درک چگونگي و چيستي فعاليتها و وظايف يادگيري نائل شوند. آنچه بسيار ارزشمند است اين است که دانشجويان دريابند که عليرغم اين که در ابتدا، محتوا، موضوعات و مساله ها و نيز تا حد زيادي راهنمايي، براي آنها فراهم است، اما در ادامه راه ضمن طي دوره درسي، از آنها انتظار مي رود که به استقلال شناختي و مسوليت بيشتر دست يابند.

به طور خلاصه ضرورت بهره گيري از امکانات آموزش الکترونيکي براي برپايي دانشگاههای مجازی را به دو دسته مي توان تقسيم کرد: اول به عنوان راهکاري براي فائق آمدن بر برخي محدوديتهايي که در تامين نيروي متخصص  و فضاي آموزشي وجود دارد؛ دوم مزايايي که در خصوص ماهيت يادگيري الکترونيکي قابل برشمردن هستند.

گرچه ممکن است انگيزش دانشجويان در ابتدا بالا باشد، اما مداومت انگيزش در طول دوره مطالعات تا حد بسيار بالايي تابع انسجام و مشارکت است بايد به زمينه سازي براي درگير کردن افراد بي ميل به مشارکت و نيز محدود کردن افراد بيش از حد مشتاق توجه داشت. گرچه ممکن است انگیزش

دانشجويان در ابتدا بالا باشد، اما مداومت انگيزش در طول دوره مطالعات تا حد بسيار بالايي تابع انسجام و مشارکت است بايد به زمينه سازي براي درگير کردن افراد بي ميل به مشارکت و نيز محدود کردن افراد بيش از حد مشتاق توجه داشت. با اينکه لازم نيست ميزان مشارکت تمامي دانشجويان يکسان باشد، بايد آنها را آگاه کرد که بايد بر مبناي قواعد معيني در ارتباط باشند. بايد ميان تفاوتهاي افراد سازگاري ايجاد کرد و به همين دليل است که تصميمات مربوط به امتياز دهي بر اساس مشارکت، بايد با احتياط اتخاذ شوند.

تلاش دانشگاه MIT براي فراهم کردن امکان دسترسي آزاد به محتواي بسياري از دوره هاي درسي خود مي تواند موجب اين شود که متوليان آموزش عالي با جديت تمام دنبال اين پرسش باشند که به کدام قسمت بايد بها بدهند؟ مساله مهم آن است که ارزش افزوده واقعي، محتواي دوره درسي نيست، بلکه کيفيت تجربه يادگيري است. به بيان ديگر، هدف نوآوري و ایجاد فضاهای مجازی آموزشی، بايد بهبود کيفيت محيط يادگيری و اهداف يادگيري باشد. رقابتها در زمينه کيفيت صورت مي گيرد. متاسفانه فرصت و تلاش زیادی مصروف استمرار حفظ وضعيت موجود شده است و زمان اندکي براي ايجاد راهبردهاي بهبود کيفيت تجربه يادگيري صرف گرديده است.

به طور خلاصه ضرورت بهره گيري از امکانات آموزش الکترونيکي براي برپايي دانشگاههای مجازی را به دو دسته مي توان تقسيم کرد:

اول به عنوان راهکاري براي فائق آمدن بر برخي محدوديتهايي که در تامين نيروي متخصص  و فضاي آموزشي وجود دارد؛

دوم مزايايي که در خصوص ماهيت يادگيري الکترونيکي قابل برشمردن هستند.

© Copyright 2006 by Raya Zeytoon Co.